Małgorzata Ruchalska -nauczyciel wychowawca ZSS w Rymanowie Zdroju
Dość
często spotykane przez nas kolorowe napisy na murach, płotach,
ścianach domów wyrażające przeróżne treści to graffiti.
Graffiti
to środek porozumiewania, dialogu między jego autorem a
przypadkowym odbiorcą. Napisy te służą przekazywaniu myśli i
poglądów.
Określane są
często jako miano ulicznej spowiedzi.
Andrzej
Osęka uważa, że „jest ono uzewnętrznieniem określonych
emocji, postaw, poglądów różnych kategorii młodzieży.
Wyraża jej problemy oraz bunt przeciwko stabilizacji i systemowi
wartości zastanych”.
Graffiti
swobodnie wyrażają myśl wyzwoloną autora- wyzwoloną z
wszelkich zakazów moralnych, estetycznych itd.
Dla
części młodego pokolenia jest to jedyna forma wypowiedzi,
ponieważ innej nie potrafi użyć lub nie chce.
W wyniku
przeprowadzonej analizy semantycznej tekstów graffiti, wyłania
się pięć podstawowych ich kategorii. Należą do nich teksty o
treści obyczajowej, politycznej, społecznej, parafrazy (
znanych przysłów i powiedzeń), teksty o treści abstrakcyjnej.
Obecnie w
tematyce graffiti dominują treści oraz parafrazy znanych
przysłów i powiedzeń; na dalszym planie rysują się graffiti
społeczno-polityczne i te o dużym stopniu abstrakcyjności.
Oto
niektóre przykłady na wymienione powyżej kategorie tekstów
graffiti:
- obyczajowe
Ludzie,
kochajcie napisy ścienne! One do was mówią!
Nauka to
przyjemność, ale ja nie mam czasu na przyjemności
Prawdziwy
turysta z mydła nie korzysta
Nie pomogą
doktoraty, kiedy człowiek chamowaty
- parafrazy
Nie wychodź z
siebie, możesz nie wrócić
Ziarnko do
ziarnka i mamy dwa ziarnka
Tonący
brzydkiej się chwyta
Nie płacz,
kiedy odjadę- tramwaj
- społeczne
Palenie albo
picie- wybór należy do ciebie
Mamy prawo do
szczęścia, ale nie mamy szczęścia do prawa
Wszyscy chcą
iść do nieba, ale nikt nie chce umierać
Życie jest za
ciężkie, aby przykładać do niego wagę
- abstrakcyjne
Uwolnić
mrożone truskawki
Ziemniaki
pozdrawiają buraki
Żeby nie wiem
co, to ja i tak nic nie wiem
Dzisiaj
obudziłem się martwy
Daje się
zauważyć, że tematyka poszczególnych graffiti nawzajem się
przenika, jednakże w każdej z nich dominują określone cechy.
W obrębie poszczególnych kategorii graffiti, tematyka jego
różnicuje się i tak np. obyczajowe mówią o szkole,
polityczne o wyborach, stosunku młodzieży do danego ustroju. Z
badań socjologów wynika, że teksty te można skategoryzować
wg jeszcze innego klucza, mianowicie – wg przynależności do
określonej grupy młodzieżowej. Graffiti są manifestacją
identyfikowania się ze środowiskiem; znakami istnienia i
działania takich ugrupowań młodzieżowych jak:
Skinheadzi:
Skin is OK.
Punki:
Punk”s not dead
Anarchiści :
Niech żyje anarchia!
Szalikowcy:
Legia- Pany
Ekolodzy:
Kocham roślinki
Słowo
„graffiti” kojarzy nam się nieodzownie z murem, zaś
„mur” służy temu by coś zasłonić, ukryć czy oddzielić.
Ileż to razy na zajęciach wychowawczych nasze wysiłki
obracały się wniwecz. Powstawał niewidzialny mur, o który
rozbijały się nasze propozycje wspólnego spędzania czasu z
dziećmi i młodzieżą. Jedną z metod aktywizujących
proponowanych przez autorki książki Brudnik, Owczyńską i
Muszyńską pt. „Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie” jest
właśnie metoda „Graffiti”.
Na czym polega
metoda „Graffiti”?
Do jej
przeprowadzenia potrzebne są duże arkusze papieru, z wypisanymi
u góry niedokończonymi zdaniami, oraz pisaki.
Każda grupa lub
każdy uczeń dopisuje dokończenie zdania u dołu arkusza i
zapisany fragment papieru zawija pod spód tak, aby następni
uczniowie mogli dopisać własne zakończenia, bez sugerowania
się tym, co pisali inni. Po zapisaniu przez wszystkich uczniów
lub wszystkie grupy własnych zakończeń zdania i po
rozwinięciu arkusza powstaje plakat, na którym zebrane są
wszystkie wypowiedzi. Najlepiej, aby wokół omawianego tematu
powstało kilka takich plakatów odpowiednio dobranymi
niedokończonymi zdaniami.
Metoda ta
pomaga dostrzegać różne aspekty omawianego zagadnienia. Jej
ogromną zaletą jest to, że pozwala na zachowanie
anonimowości, a więc na szczerość i otwartość wypowiedzi.
Poza tym wyklucza sugerowanie się cudzym zdaniem. Daje dzięki
temu bardzo wartościowy materiał do późniejszej dyskusji a
być może do kolejnych zajęć.
Opracowała
Małgorzata Ruchalska
Literatura:
1.Osęka A.,Spowiedź
uliczna, Gazeta wyborcza, 29-30 IX 1990
2. E. Miodek- Graffiti
we współczesnej kulturze językowej polskiej młodzieży,
Nauczyciel i Szkoła 3-4 2001
3.Pęczak M., Mały
słownik subkultur młodzieżowych, W- wa 1992